"...në lidhje me këtë univers shqiptar që merr format e një labirinti,
nuk mund të merret guximi të shtrohen pyetje qoftë edhe të thjeshta në pamje,
pa patur bindjen që përgjigja mund të trondisë dhe të rrëzojë një ndërtesë të tërë të të menduarit,
një sistem të tërë të ngritur mbi bazën e paragjykimeve ose të vrojtimeve të ngutura"
.
Dashur padashur, historia imponohet vetvetiu si çelës i çdo misteri, si një sumum njohjeje objektive dhe jashtëpersonale meqënëse përfaqson tretjen shumëshekullore të fateve individuale dhe të qëllimeve kolektive – pavarësisht se me anë të saj, historianët shqiptarë të të gjitha kohrave « kanë justifikuar çka kanë dashur ». Sidoqoftë, ajo shërben vetëm si lëndë e parë, si një ind i dendur i cili përmbyll në strukturën e tij hermetike një varg pyetjesh të mbetura prej kohësh pa përgjigje bindëse : nga vijnë Shqiptarët ? përse pjesa më e madhe e tyre përqafoi fenë myslimane ? përse ata ishin të fundit që u shkëputën nga perandoria otomane ? përse ata shkëmbyen Republikën me Monarkinë e Zogut ? si mundi një grusht komunistësh të marrë pushtetin brenda tre vjetëve ? ç’don të thotë « nacional-komunizmi » i Hoxhës ? përse komunizmi mundi të rrënjosej kaq thellë në vendin e Shqiponjave ? Cilët janë përbërësit e përzierjes « magjike » që shëndrron një kardiolog të zot në burrë Shteti, një komunist model në babain e Demokracisë, një ikonë tê përgjëruar në tabelë qitjeje ? përse Kosovarët ishin të fundit që braktisën Jugosllavinë në agoni ? për ç’arësye shoqëria postkomuniste zgjodhi si mënyrë mbijetese ekonominë e nëndheshme të trafiqeve, të krimit të organizuar ose të korrupsionit ?

Sunday, February 14, 2010

Dy fabula.

. . . 1. Fabula indiane. .
. Një Perëndi indiane nga ato të stërlashtat, Niyam Raja, zgjodhi kodrat Niyamgiri të rajonit Orissa, diku në lindje të nënkontinentit indian si strehën e tij të fundit. Meqë ka bërë fole mbi këto kodra prej shekujsh, fisi indian Dongria Kondh, raca e të cilit sot ka katandisur një grusht burrash dhe grash – të gjithë besimtarë të thekur, i falet këtij vendi të shenjtë duke vendosur statuja druri të këtij Zoti në çdo shteg dhe duke i bërë sakrifica të panumërta me bukën e tij të gojës. Deri sa një shoqëri shumëkombëshe e minierave, e quajtur Vedanta Ressources zbuloi se në të vërtetë shpirti i atij zoti ishte fshehur brenda një mase të stërmadhe minerali boksiti, për më tepër tejet i pasur me oksid alumini aq të çmuar. E pra, buldozerat, kamionët, konvejerët.. shkurt makineria është gati të zhdukë nga faqja e dheut këto kodra të shenjta me qëllim që uzina e posandërtuar në fushën pranë të fillojë punën e saj ndërtimtare. Qeveria indiane posepo, por edhe Gjykata Supreme e atij vendi i ka dhënë lejen shoqërisë në fjalë që në korrik 2008 për të ndezur motorat. Natyrisht, ai fisi indian i Dongriasë nuk është aspak i të njejtjes mendje dhe është gati të ndërmarrë gjithçka është e mundur për të penguar këtë vepër shkatërrimtare. Për shembull, nëpërmjet faqeve të revistës Variety, ai i ka bërë thirrje Zotit planetar, James Cameron-it të famshëm për të aplikuar në praktikë recetën magjike të filmit të tij po aq magjik Avatar.
. Për fat të keq – të indianëve, kjo klithmë dëshpërimi ka mbetur ende pa përgjigje… Por sidoqoftë, thirrja indiane e zemrës ka prekur ndërkohë Kishën anglikane të Mbretësisë së Bashkuar që ka deklaruar se do tërhiqte paratë e besimtarëve të saj nga kapitali i kësaj shoqërie, me motivin e natyrshëm « antinjerëzor ».
.
.
. 2. Fabula shqiptare.
.
.
. Që prej kohëve më të lashta, Helenët e lavdishëm që Perënditë e tyre të Olimpit na i kanë taksur si fqinjë, kanë qenë të bindur se çdo qënie njerëzore që arrinte të shprehej në gjuhën e tyre fisnike duhej të rishikonte biografinë e tij në kërkim të rrënjëve familiare dhe të vetëdeklarohej helen. Kjo dogmë arriti t’i mbijetonte shekujve dhe të gjithë katastrofave që i ranë atyre përsipër dhe lulëzoi me një forcë të re në gjirin e trashëgimtarit historik, Shtetit Helen të sotëm. Ky i fundit e pasuroi me tezën tjetër po aq ambicioze : « Edhe ajo pëllëmbë toke ku ky helen jeton është pjesë e pandashme dhe e patjetërsueshme e Shtetit tonë të amëshuar ». Bile ky shtet ka bërë çmos – deri edhe me forcën e thikave dhe të kobureve – për ta vënë në jetë këtë doktrinë, veçanërisht në mes të rrëmujave të përbotshme sikundër Lufta e Parë dhe e Dytë botërore, duke u justifikuar me numrin e papërcaktuar të minoritarëve grekë mbi këto vise.
. Atë çka fqinjët tanë të mirë nuk mundën ta marrin me anë të forcës, Qeveria jonë e sotme e jep falas, falë një tradite të vjetër të njohur përbotërisht – bujaria e shqiptarit. Po ajo bujari që shtyu dikur një tjetër Qeveri shqiptare të Zogut t’i falte fqinjit jugosllav Shën Naumin dhe disa ngastra kullote në Vermosh. Veçse kësaj rradhe – vetë moderniteti i epokës të detyron – në vend të tokës, Qeveria e Berishës vendosi t’u falë grekëve një copë det prej 354 km2, pa mundur të tregojë se në ç’mënyrë llogariti numrin e peshqve minoritarë në të të. Flitet se fisi iliro-shqiptar i peshqve të Jonit i ka bërë thirrje Zotit për ta mbrojtur.
. Për fat të keq, ai i detrave, Poseidoni – për arsye që dihen – nuk është përgjigjur… Por sidoqoftë, thirrja peshkore e zemrës ka prekur Gjykatën Kushtetore shqiptare që vendosi të hedhë poshtë vendimin e Qeverisë, me motivin më logjik që ajo mundi të gjejë: « antikushtetues ».
.
.
. Morali :
.
. 1. Lakmia nuk njeh kufi as edhe kombësi, sikundër dhe bujaria pa interes ; e pra, megjithëse lakmia dhe bujaria janë produkte të pastra shpirtërore, si rastësisht, objekti i tyre është gjithmonë material.
.
. 2. Çka të ban tandi, s’ta ban as dreqi i mallkuem.
.
. 3. Udhët e Zotit janë të papërshkueshme sikundër dhe zëri i tij është i paimitueshëm, qoftë kur ai buçet nga maja e katedrës të Kishës anglikane ose kur ai pëshpërit në sallën e Gjykatës Kushtetuese.

0 comments:

 
Përjetësisht të Panjohur