"...në lidhje me këtë univers shqiptar që merr format e një labirinti,
nuk mund të merret guximi të shtrohen pyetje qoftë edhe të thjeshta në pamje,
pa patur bindjen që përgjigja mund të trondisë dhe të rrëzojë një ndërtesë të tërë të të menduarit,
një sistem të tërë të ngritur mbi bazën e paragjykimeve ose të vrojtimeve të ngutura"
.
Dashur padashur, historia imponohet vetvetiu si çelës i çdo misteri, si një sumum njohjeje objektive dhe jashtëpersonale meqënëse përfaqson tretjen shumëshekullore të fateve individuale dhe të qëllimeve kolektive – pavarësisht se me anë të saj, historianët shqiptarë të të gjitha kohrave « kanë justifikuar çka kanë dashur ». Sidoqoftë, ajo shërben vetëm si lëndë e parë, si një ind i dendur i cili përmbyll në strukturën e tij hermetike një varg pyetjesh të mbetura prej kohësh pa përgjigje bindëse : nga vijnë Shqiptarët ? përse pjesa më e madhe e tyre përqafoi fenë myslimane ? përse ata ishin të fundit që u shkëputën nga perandoria otomane ? përse ata shkëmbyen Republikën me Monarkinë e Zogut ? si mundi një grusht komunistësh të marrë pushtetin brenda tre vjetëve ? ç’don të thotë « nacional-komunizmi » i Hoxhës ? përse komunizmi mundi të rrënjosej kaq thellë në vendin e Shqiponjave ? Cilët janë përbërësit e përzierjes « magjike » që shëndrron një kardiolog të zot në burrë Shteti, një komunist model në babain e Demokracisë, një ikonë tê përgjëruar në tabelë qitjeje ? përse Kosovarët ishin të fundit që braktisën Jugosllavinë në agoni ? për ç’arësye shoqëria postkomuniste zgjodhi si mënyrë mbijetese ekonominë e nëndheshme të trafiqeve, të krimit të organizuar ose të korrupsionit ?

Wednesday, January 9, 2008

Zhak Prever - ëndërimtari që fle brenda sejcilit prej nesh...

FAQE TË SHKRUARA. .
.
. Dy edhe dy katër
.Katër dhe katër tetë
.Tetë dhe tetë gjashtëmbëdhjetë
.Edhe një herë! thotë mësuesi
.
Dy edhe dy katër
.Katër dhe katër tetë
.Tetë dhe tetë gjashtëmbëdhjetë
.
Por ja, zogu-lirë
.Kalon lart në qiell
.Fëmija e sheh
. Fëmija e ndjen
. Fëmija e thërret
. Më shpëto
. Luaj me mua
.Zooo.. g!
.
Atëhere zogu zbret
.Dhe luan me fëmijën
.Dy dhe dy katër…
.Edhe një herë! thotë mësuesi
.
Dhe fëmija luan
.Zogu luan me të..
.Katër dhe katër tetë
.Tetë dhe tetë gjashtëmbëdhjetë
.Po gjashtëmbëdhjetë dhe gjashtëmbëdhjetë ?
.Askund më gjashtëmbëdhjetë dhe gjashtëmbëdhjetë
.Dhe aq më pak tridhjetë e dy
.ja pra
.ato ikin, asgjë s’mbet.
. Fëmija e fshehu zogun . . nën bangën e tij . . Dhe të gjithë fëmijët . . Dëgjojnë një melodi . . Dhe të gjithë fëmijët . . Dëgjojnë muzikë . . Tetë dhe tetë ikin si veri . . Edhe katër e katër, edhe dy e dy . . Njëpasnjë gjithë zhduken . . Dhe një e një nuk bëjnë me dy . . Një e një ikin dhe humben. . . Dhe zogu-lirë luan . . Dhe fëmija këndon . . Dhe mësuesi çirret . . Mjaft me budallallëqe . Por që të gjithë fëmijët . . dëgjojnë melodi . . dhe muret e klasës . . shëmben me qetësi . . dhe xhamat rikthehen në rërë . . boja bëhet ujë . . dhe bangat rikthehen drurë . . shkumësat ribëhen gurë . . penda bëhet zog. . .
Zhak Prever (lexo : Jacques Prévert, 4 shkurt 1900 – 11 prill 1977), poet dhe skenarist francez. Suksesi dhe popullariteti i çfaqet në moshën 46 vjeç, me rastin e botimit të përmbledhjes me vjersha Paroles (Fjalë). Poet popullor, falë gjuhës së thjeshtë dhe lojës së guximshme të fjalëve, ai vazhdon tê lexohet me ëndje nga të mëdhenjtë dhe të vegjëlit. Surrealist, antiklerikal, shpirt rrebel dhei pavarur, jashtë çdo rryme apo shkolle letrare, ai u bë i njohur nga bota e teatrit dhe e kinematografisë përpara se të pranohej si një nga poetët më të mëdhenj të muzikës së lehtë franceze.
.
.
Poezitë e paraqitura janë shqipëruar nga Xixa.
.
.
KËNGA E KËRMIJVE QË SHKOJNË NË VARRIM
.
.
Në varrimin e një gjetheje të tharë .
Dy kërmij po shkojnë .
Guackat zishkruar .
Me dantellë rreth brirëve .
Buzëmbrëmje e uruar .
Një mbrëmje të bukur vjeshte .
Gjynah, kur ata mbrritën .
ndërkohë ishte pranverë. .
Gjethet dikur të vdekura .
Tashmë qenë rigjalluar .
Dhe dy kërminjtë e gjorë .
pa masë të dëshpëruar. .
Por ja që ish dielli .
Vetë dielli që ju flet .
Uluni dhe çlodhuni, .
Çlodhuni një çikë, .
Pini nga një birrë, .
Zemra do muzikë .
Merrni autobuzin .
Dhe shkoni në Paris .
Do të niset natën, .
Vizitë në paradis. .
Lereni këtu kujën, .
këshillën ma dëgjoni, .
Ju nxin të bardh të syrit .
Më tej edhe shëmtoni. .
Përrallat e qivurit .
Të trishta janë, të ngrata .
Rimerrni ngjyrat tuaja .
Ngjyrat e gjithëarta .
Atëhere, të gjithë kafshët .
Pemët e bimët tok .
Këndojnë gjithëbashkë .
Këndojnë me zë të lartë .
Këngën e re sot .
Këngën verë zjarrtë .
Dhe sejcili pinte .
Çdokush ngre dolli .
Një natë e mrekullueshme .
Natë vere për zili .
Dhe dy kërminjtë tanë .
Po kthehen në shtëpi .
Ikin të prekur shumë .
Shkojnë plot lumturi .
Dhe meqë kanë pirë lumë, .
Ju merren paksa këmbët .
Por diku lart nga qielli .
Hëna i kqyr ëmbël.

.

. .

PËR TË BËRË PORTRETIN E NJË ZOGU

.

.

Fillimisht pikturohet kafazi .

Me një portë të hapur .

Më tej vizatohet .

Diçka e lezetshme .

Diçka e thjeshtë .

Diçka e bukur .

Diçka e dobishme .

Për zogun .

Më tej, varet piktura .

Në një pemë .

Në një kopësht .

Në një korije .

Ose në një pyll .

Fshihu pas një peme .

Pa folur asnjë fjalë .

Pa zhurmë… .

Herë herë zogu vjen shpejt .

Por mund t’i duhen .

Me vite të tëra .

përpara se të vendosë .

nuk duhet të zhgënjehesh .

duhet pritur .

bile edhe vite të tëra .

pasi shpejtësia ose ngadalësia .

e mbrritjes së zogut .

s’ka asnjë lidhje .

me cilësinë e tabllosë .

Kur zogu vjen .

Në qoftë se vjen .

Mbaj një heshtje të thellë .

Prit që zogu të hyjë në kafaz .

Dhe pasi të ketë hyrë .

Mbyll dalngadalë portën me penel .

pastaj .

fshij një nga një të gjithë telat .

duke bërë kujdes të mos prekësh asnjë .

nga pendët e zogut .

.

Zgjidh degën më të bukur të pemës .

Për zogun .

Pikturo edhe të gjelbrën e gjetheve, freskinë .

e erës .

Pluhurin e diellit .

Dhe zhurmën e kafshëve në bar në vapën .

e verës .

Më tej, prit që zogu të vendosë për të .

kënduar .

në rast se zogu nuk këndon .

atëhere, është shenjë e keqe .

shenjë që piktura është e keqe .

por kur ai këndon është shenjë e mirë .

shenjë që tashmë mund te vini firmën .

atëhere, shkulni me shumë kujdes .

një pupël nga të zogut

.

dhe me të shkruani emrin tuaj në një qoshe të tabllosë.

 
Përjetësisht të Panjohur